Alentejo

Alentejo

Proef


Kaas, olijfolie, worst en ham

In de Alentejo staan goed eten en drinken hoog in het vaandel. Het is een manier van leven, van gastvrijheid en van feestvieren. Er wordt vaak gezegd dat in het huis van een echte Alentejaner, rijk of arm, de tafel altijd gedekt is. En dat is waar. Dit geeft de lokale gastronomie en de wijnen een bijzonder tintje. Dus: voel u welkom, kruip voor een paar dagen in de huid van een Alentejaner en geniet van alles wat de regio te bieden heeft

We zetten de tafel vol met hartige hapjes. Met de traditionele olijven en olijfolie; kazen die afhankelijk van het seizoen, de regio en de persoonlijke smaak van geiten- of schapenmelk gemaakt zijn. Jong of belegen, hard of zacht. En met verschillende soorten worst en ham natuurlijk.

Voor veel streekproducten geldt dat de lokale producenten zich sterk gemaakt hebben voor het krijgen van een kwaliteitskeurmerk. Dit wil echter niet zeggen dat producten zonder keurmerk niet tot de hoogste kwaliteitscategorie behoren. Net als bij de wijnen zijn er producenten die hun specialiteiten nooit hebben laten certificeren. Voor sommigen was dit een vrije keuze, voor andere was de omvang te beperkt. Hun adressen zijn te vinden bij de VVV-kantoren, net zoals informatie over de plaatsen waar de producten te koop zijn. Omdat het handig is om eerst een selectie te maken, geven wij u alvast informatie over de producten die een beschermde herkomst hebben: "DOP (Denominação de Origem Protegida)” en de producten die uit een gecontroleerd afgebakend gebied komen: "IGP (Indicação Geográfica Protegida)”, gecontroleerd en gecertificeerd vanuit de Europese Unie.


Er zijn in de Alentejo drie regio´s waar DOP kazen geproduceerd worden: Nisa, Évora en Serpa. Alle drie de kaassoorten worden op dezelfde manier gemaakt, namelijk door het langzaam laten uitlekken van de kwark nadat de verse schapenmelk door middel van zuursel ingedikt is. De schapen worden op traditionele wijze gemolken en door het evenzo traditionele productieproces ontstaan de bijzondere smaken.

De Nisa kaas DOP is belegen, halfzacht, dicht en heeft kleine gaatjes. Deze kaas is exclusief te vinden in de streek in het noorden van de Alentejo, welke uit acht gemeenten bestaat. In hetzelfde geografische gebied wordt er van schapen- en geitenmelk de gemengde kaas van Tolosa "Queijo Mestiço de Tolosa”, IPG gemaakt.

Een greep uit de producenten die te vinden zijn in Nisa: Monte Claro, Gáfete, Tolosa, Alpalhão, Vaiamonte en Monforte. In Tolosa en Vaiamonte worden biologische kazen gemaakt. Zodra deze exemplaren gecertificeerd worden, krijgen ze het keurmerk AB "Agricultura Biológica” Biologische Landbouw.

De Évora kaas DOP is een belegen, harde of halfzachte kaas, met weinig of geen gaten die geproduceerd kan worden in een gebied dat uit 14 gemeentes bestaat. Dit gebied loopt van het midden van de Alentejo tot aan drie gemeenten in het noorden van de regio. Deze kaasboeren zijn te vinden in Évora, Arraiolos, Alcáçocas, Aldeias de Montoito (Redondo), Rio de Moinhos (Borba) en Sousel.

De beroemdste van het stel is ongetwijfeld de Serpa kaas DOP. Het is een belegen schapenkaas, halfzacht als boter, bijna vloeibaar met weinig of geen gaten. De kazen worden minstens een maand lang in een koele, vochtige ruimte bewaard, de zogenaamde "rouparias”, totdat ze goed gerijpt zijn. Deze kazen komen uit het lagere deel van de Alentejo. De unieke eigenschappen van deze kazen worden bepaald door het klimaat, de grond en de weide. De kaasboeren vindt u in Beja (Santa Clara do Louredo en Penedo Gordo), Moura, Pias, Serpa en Mértola (Corvos en Corte da Velha).

Olijven en Olijfolie

Wanneer u door de Alentejo rijdt, ziet u met eigen ogen waarom de olijventeelt zo belangrijk is. De olijfgaarden nemen meer dan 150.000 hectare in beslag en dragen bij aan het prachtige landschap van de regio. Fotografieliefhebbers halen hun hart op tussen de eeuwenoude olijfbomen die met hun stammen als gebeeldhouwde kunstwerken in de velden staan te pronken.

Deze eeuwenoude bomen en ‘metgezellen van de mens’ produceren een voedingsmiddel met een lange traditie. Nog altijd worden de olijven op smaak gemaakt, "gezoet”, precies zoals dat vroeger gebeurde: door de olijven te laten weken in water met zout en oregano. Op elke, zichzelf respecterende eettafel in de Alentejo moeten olijven staan. Die gewoonte is door de restaurants overgenomen. 

De eerste olijven worden in oktober geplukt en worden met inkervingen of fijngeslagen geserveerd. De rest van de oogst wordt gebruikt om langer te bewaren en vanaf maart te eten. De enige olijven in de Alentejo die fabrieksmatig in blik of glas verwerkt worden, zijn die van Elvas en Campo Maior, eveneens voorzien van het keurmerk (DOP).

De Alentejo kent drie keurmerken voor DOP-olijfolie: olijfolie van Moura, verschillende soorten olie uit het noorden van de Alentejo en olijfolie uit het binnenland. Alle drie hebben ze een hele specifieke smaak. De DOP-olijfolie is "Virgem” of "Extra Virgem”, wat wil zeggen, exclusief geproduceerd door middel van mechanische processen en de natuurlijke en menselijke factoren uit deze regio van herkomst. De biologische gecertificeerde olijfolie is sterk in opkomst.

De producenten van DOP-olijfolie zijn te vinden in Noord Alentejo: Sousel, Santo Amaro, Borba en Reguengos de Monsaraz. De olijfolie uit het binnenland van de Alentejo komt uit Moura, Serpa en Vila Verde Ficalho (olijfolie van Moura), Portel, Vidigueira en Torrão.

Bent u in Moura? Vergeet dan niet ook een bezoek te brengen aan de tot erfgoed verklaarde "Lagar de Varas do Fojo” oftewel "Museu do Azeite” en aan het "Lagar-Museu do Palácio Visconde d´Olivã” in Campo Maior. Ook het "Museu do Café” in dit stadje is de moeite waard. 

Voor een uitgebreide proeverij van gecertificeerde olijfolie kunt u terecht bij het studie- en promotiecentrum van olijfolie van de Alentejo in Moura. Het is leuk en leerzaam om meer te weten te komen over welke olijfolie de beste is en welke combinaties de mooiste smaken opleveren. Het is nooit te laat om in één van de Alentejaanse delicatessenwinkels een eigen olijfoliecollectie te beginnen. 

Worst

Wat is de beste manier om het vlees van een geslacht varken een jaar lang te bewaren en goed te houden? Eén van de antwoorden op die vraag heeft geleid tot één van de meest gevarieerde, beroemdste en lekkerste producten uit de Alentejo: de worst. Het is een vast ingrediënt in de Alentejaanse keuken en wordt op verschillende manieren gegeten. Wat dacht u van een worst rechtstreeks uit de rookkamer, gekookt, gebakken, gestoofd, apart, als aanvulling, of als ingrediënt in verschillende traditionele gerechten?

Het productieproces neemt veel tijd in beslag. Het begint met het selecteren van het meest geschikte vlees, om het gehakt vervolgens te kruiden. De kruiden zijn niet altijd hetzelfde, maar vaak worden de worsten op smaak gebracht met paprikapasta, knoflook, zout, wijn en specerijen. Na het kruiden wordt het vlees weggezet om de smaak verder op te nemen. Als dat klaar is worden de zorgvuldig schoongemaakte, natuurlijke darmen gevuld en aan stokken opgehangen. Het langzame rookproces kent verschillende fases: eerst in de openlucht en daarna in de rook van vuur, gemaakt van hout van de steeneik.

Zelfs vandaag leeft deze traditie voort: wie het varken slacht, ook al zijn er nog zoveel koelkasten en diepvriezers in de buurt, zal het niet nalaten om worst te maken. Bovendien werd deze traditionele bereidingsmethode één van de criteria voor het verkrijgen van een industrieel certificaat. Het certificaat heeft de letters IPG, voor worst ("painho”; "chouriço”; "morcela”; "cacholeira branca”; "lombo enguitado”; "farinheira”, ect).

Worstproducenten vindt u in Portalegre, Póvoa en Meadas, Elvas, Arronches, Fronteira, Sousel, Cano, Estremoz en Borba. Veel van hen maken deel uit van de route van de smaken van de Alentejo: "Rota dos sabores do Alentejo”. Op afspraak kunt u een bezoek brengen aan de worstenmakers, waar u de producten kunt proeven en rechtstreeks bij de producent kunt inkopen. Voor meer informatie zie: www.rotadossabores.com

Ham

De "presunto” ham van de Alentejo wordt gemaakt in Campo Maior, Elvas, Santana da Serra (Ourique) en Barrancos. 

De ham van Barrancos DOP is de enige variant met een oorsprongskeurmerk en wordt uitsluitend gemaakt van achterbouten van het Alentejaanse varken ("Porco Alentejano”) dat in de heuvels leeft. Deze ham weegt minimaal 5 kilo en heeft een aangename, zachte, delicate en licht gezouten smaak met soms een pikante nasmaak. Wat deze ham anders maakt dan alle andere? Dankzij het microklimaat van het gebied rijpt de ham langzaam in de openlucht zonder gerookt te hoeven worden. Het resultaat is verrassend en een bezoek aan de producenten de moeite waard.

Met al deze bijzondere hartige producten uit de Alentejo in gedachten, ziet u zichzelf vast al zitten in een makkelijke stoel met uitzicht op het droomlandschap. Stelt u zich voor dat de tafel gedekt is: een mandje met zelfgebakken brood, een schaaltje olijven, een schoteltje olijfolie (om het brood in te dippen), een plank met kaas en worst… En natuurlijk mag de in fijne plakjes gesneden ham en een mooi glas rode wijn niet ontbreken. Dat is pas genieten.


terugkeerterugkeer
from_farm_to_table_212809197958b80ad96f324.jpg

From Farm to Table
Download

guia_museus_holand_gr_6138367204efdd3c79a28a.png

Alentejo Museum Guide
Download

generico_holand_gr_3810121034efdd19e34718.png

Time to be happy
Download

Weten wat de Alentejo u te bieden heeft
Turismo do Alentejo Turismo de Portugal - Alentejo
INALENTEJO QREN União Europeia